Thủy sản nhập lậu gắn mác hàng Việt

Thủy sản nhập lậu gắn mác hàng Việt

Trong khi cơ quan chức năng vẫn đang phải gồng mình chống nạn buôn lậu gia cầm qua biên giới, thì hiện nay, nhiều loại thủy sản, như: cá tầm, cá trê, cá quả từ Trung Quốc cũng đang được đưa về các chợ cóc trên địa bàn Hà Nội, bày bán tràn lan với nhãn mác Việt Nam.

 

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), thời gian qua, giới buôn lậu tại các cửa khẩu biên giới phía Bắc đã tuồn một số sản phẩm thủy sản, như: cá tầm, cá trê, cá quả… vào Việt Nam với rất nhiều thủ đoạn. Đáng chú ý, vì là nhập lậu nên các sản phẩm này không qua kiểm dịch, khả năng mang mầm bệnh gây lây lan dịch bệnh thủy sản cao và có thể nguy hại đến sức khỏe người tiêu dùng.

Lậu vẫn ngang nhiên!

Gần đây, nhiều vụ nhập lậu thủy sản tươi sống từ Trung Quốc vào Việt Nam đã bị cơ quan chức năng các tỉnh biên giới Lạng Sơn, Quảng Ninh, và Hà Nội bắt giữ.

Đầu tháng 5/2013, Đội Quản lý thị trường và Cảnh sát môi trường Hà Nội đã bắt giữ 2 vụ vận chuyển gần nửa tấn cá trê giống, cá quả, ếch lậu từ Trung Quốc tuồn về Thủ đô tiêu thụ. Trước đó 1 tuần (từ ngày 25/4 - 1/5), Hà Nội đã bắt 3 vụ vận chuyển, với 6 xe tải chở đầy cá quả, cá trê, cá tầm, ếch và thực phẩm lậu từ Trung Quốc đổ về các chợ đầu mối.

Cá Trung Quốc nhập lậu vào Việt Nam

Dạo một vòng quanh một số chợ ở Hà Nội, từ các đầu mối như chợ Yên Sở hay chợ lớn, như: Thành Công, Ngã Tư Sở, Nghĩa Tân, Cầu Giấy, Long Biên…, rồi ngay cả một số chợ cóc len lỏi trong các khu dân cư đâu đâu cũng thấy nhan nhản các sản phẩm cá tầm, cá lóc, cá trê, cá quả Trung Quốc được bày bán ngang nhiên.

Không những thế, các tiểu thương thường hoán đổi một cách rất khéo léo những sản phẩm giá rẻ này thành sản phẩm thủy sản "xịn" của Việt Nam, như: cá tầm nuôi ở Sa Pa, cá quả quê… Và sự đội lốt này đã đem lại món lợi kếch xù cho không ít tiểu thương vì thông thường, giá gốc nhập khẩu các loại cá này rất rẻ, khi bán ra chợ đã chênh lệch tới 2 - 3 lần.

Tại các chợ đầu mối, 1kg cá lóc Trung Quốc được phân phối với giá từ 70.000 - 75.000 đồng/kg, sau khi đem về các chợ được bán với giá từ 100.000 - 120.000 đồng/kg, cá tầm được bán với giá 120.000 - 140.000 đồng/kg, tại các chợ nhỏ bị đẩy lên 170.000 đồng/kg.

Chủ một cơ sở chuyên nuôi cá tầm ở Vĩnh Phúc cho biết: "Cá tầm của chúng tôi được bán buôn ngay tại trang trại đã có giá cao hơn 170.000 đồng/kg rồi. Với chi phí thức ăn, nhân công, con giống như hiện nay thì dù có hạ giá đến mấy cũng không thể thấp hơn, nếu bán với giá thấp hơn chỉ có lỗ. Vì vậy, chỉ cá tầm nhập lậu Trung Quốc mới có giá đó".

Ông Đỗ Quang Tùng - Giám đốc Cơ quan Quản lý CITES (Công ước về buôn bán quốc tế các loài động thực vật hoang dã nguy cấp) Việt Nam, khẳng định hiện nay, CITES Việt Nam chưa cấp phép nhập khẩu cá tầm thương phẩm cho bất kỳ doanh nghiệp hay cá nhân nào. Vì vậy, tất cả cá tầm Trung Quốc có mặt ở Việt Nam đều là cá nhập lậu.

Đại diện Vụ Nuôi trồng thủy sản (Bộ NN&PTNT) cho biết trừ sinh vật ngoại lai, Việt Nam vẫn cho phép các doanh nghiệp nhập khẩu các loài thủy sản, như: cá trê, ếch, cá lóc thông thường. Các loại thủy sản được nhập khẩu hợp pháp bao giờ cũng được cơ quan thú y cấp giấy kiểm dịch nhằm kiểm soát dịch bệnh.

Nỗi lo giống "gà thải"

Điều đáng nói là việc bày bán tràn lan các sản phẩm nhập lậu trôi nổi trên thị trường đã gây ra mối quan ngại về vấn đề an toàn thực phẩm, vì các sản phẩm nhập lậu chắc chắn không thể kiểm soát được chất lượng. Thông thường sản phẩm này được nuôi bằng nguồn thức ăn có chứa hàm lượng chất kích thích tăng trọng cao có khả năng gây đột biến gen, chưa kể sản phẩm này có khả năng mang mầm bệnh, người tiêu dùng nếu sử dụng sẽ có nguy cơ mắc bệnh. Sự nguy hiểm trong sử dụng những sản phẩm không rõ nguồn gốc này chẳng kém gì sử dụng gà loại thải của Trung Quốc.

Ông Vũ Văn Tám - Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, cho biết Bộ NN&PTNT đã từng có văn bản đề nghị các Bộ Công an, Quốc phòng, Tài chính, Công Thương, Giao thông Vận tải và UBND các tỉnh Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu có biện pháp tăng cường kiểm soát và xử lý việc nhập lậu cá tầm thương phẩm qua cửa khẩu biên giới. Tuy nhiên, dù rất cố gắng nhưng vẫn có một lượng không nhỏ cá tầm và các loài tôm, cá giống nhập lậu qua biên giới phía Bắc chưa được kiểm soát. Thực tế số lượng hàng nhập lậu còn lớn hơn nhiều so với số lượng đã bị cơ quan chức năng bắt giữ, xử lý.

Tại cuộc họp giao ban công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp, an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản tháng 3, 4 và kế hoạch tháng 5/2013 diễn ra đầu tuần này, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Thị Xuân Thu cho biết trước các thông tin về các sản phẩm thủy sản, như: cá tầm, cá lóc, ếch... nhập lậu từ Trung Quốc, Bộ NN&PTNT đã giao Cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản phải chỉ đạo các đơn vị điều tra, giám sát tại các chợ bán buôn, bán lẻ để sớm có kết quả thông tin cho người tiêu dùng.

Thực tế việc kiểm soát buôn lậu thủy sản nói riêng, hàng nông sản qua biên giới còn rất nhiều khó khăn. Hoạt động nhập lậu thường diễn ra ở các đường mòn, đường tắt bên ngoài khu vực cửa khẩu, nơi lực lượng biên phòng mỏng, không thể tuần tra 24/24 giờ. Phương thức buôn lậu là thuê cá nhân vận chuyển nhỏ lẻ sau đó thu gom tại các đầu mối rồi vận chuyển bằng nhiều hình thức khác nhau vào sâu trong nội địa. Vì lợi nhuận trước mắt, hoạt động nhập lậu hàng hóa ngày càng có nhiều diễn biến phức tạp, tổ chức tinh vi, như: tổ chức lực lượng bảo kê, phân công giám sát các lực lượng chức năng, thay đổi phương tiện vận chuyển, tổ chức chống đối, cướp, tẩu tán hàng bị bắt giữ...